Asma Tavan

Asma tavan nedir?

Asma tavan, mevcut beton veya çelik tavana askı elemanları ile tutturulan, altına alçıpan veya benzeri levha kaplanan ikincil bir tavan sistemidir. İngilizce 'suspended ceiling' veya 'drop ceiling' olarak bilinen asma tavan, konut, ofis, mağaza ve endüstriyel alanlarda yaygın olarak kullanılır. Asma tavan uygulamasının temel amaçları: tesisatı gizlemek, aydınlatma sistemi taşımak, tavan kotunu düzenlemek, ses yalıtımı sağlamak ve estetik bir yüzey elde etmektir.

Konutlarda 'asma tavan' dendiğinde genellikle alçıpan asma tavan kastedilir. Salon kademeli asma tavan, koridor düz asma tavan, mutfak-salon geçişi asma tavan ve spotlu asma tavan en yaygın asma tavan uygulamalarıdır. Ofis ve ticari mekanlarda ise metal grid asma tavan, taş yünü asma tavan paneli ve modüler asma tavan sistemleri de tercih edilir.

Asma tavan ile beton tavan arasında kalan boşluk; boru, klima hattı ve tavanda görünmesi istenmeyen yapı elemanlarının kapatılmasına yardımcı olur. Asma tavan yüksekliği, kapatılacak bölüm ve istenen tavan görünümüne göre belirlenir; gereksiz yükseklik kaybı oluşturmadan uygun kot hedeflenir.

Asma tavan tarihçesi

Tavan kaplaması ve süslemesi antik medeniyetlere kadar uzanır. Antik Roma'da ahşap çıta ve sıva ile dekoratif tavanlar yapılırdı. Rönesans döneminde İtalya'da fresklerin taşındığı kaset tavanlar asma tavan mantığının erken örnekleridir.

Modern anlamda asma tavan sistemi 1919'da ABD'de Burbank Wallboard firmasının akustik tavan paneli ile başlamıştır. 1950'lerde Armstrong, USG ve Celotex gibi firmalar modüler asma tavan grid sistemini geliştirmiş; bu sistem ofis ve ticari binalarda standart haline gelmiştir. Türkiye'de asma tavan kullanımı 1990'ların sonunda ofis projelerinde başlamış, 2000'li yıllardan itibaren konut tadilatlarında da alçıpan asma tavan yaygınlaşmıştır.

Asma tavan çeşitleri

Alçıpan asma tavan: Konutlarda en çok tercih edilen asma tavan tipidir. Metal karkas üzerine alçıpan levha kaplanır; montaj sonrası derz ve boya aşamasıyla düz bir yüzey elde edilir. Düz asma tavan, kademeli asma tavan ve gizli ışık kanallı asma tavan bu kategoridedir.

Metal grid asma tavan: Ofis, hastane ve mağazalarda kullanılan modüler asma tavan sistemidir. Taş yünü veya mineral fiber paneller T-grid karkas içine yerleştirilir. Panel çıkarılarak tesisat bakımı yapılabilir.

Baffle asma tavan: Şerit veya lama formunda asma tavan elemanlarının aralıklı dizilmesiyle oluşan açık asma tavan sistemidir. Restoran, lobi ve geniş ticari alanlarda tercih edilir.

Ahşap asma tavan: Doğal veya işlenmiş ahşap lameller ile oluşturulan premium asma tavan tipidir. Villa, butik otel ve lüks restoranlarda tercih edilir.

Asma tavan nasıl yapılır? Uygulama adımları

Asma tavan uygulaması şu aşamalardan oluşur: Önce asma tavan seviyesi (kot) belirlenir. Kapatılacak boru, klima hattı veya yüzey bozuklukları değerlendirilir; askı mesafesi buna göre ayarlanır. Duvar çevresine U profil lazer terazisi ile monte edilir.

Beton tavana asma tavan askı elemanları (genleşme dübeli + askı tij çubuğu + askı klipsi) belirli aralıklarla montaj edilir. Askılara ana taşıyıcı profiller bağlanır; ana profillerin altına tali profiller eklenerek asma tavan ızgara karkası oluşturulur. Profiller arası mesafe genellikle 40 cm veya 60 cm'dir.

Karkas hazır olduktan sonra alçıpan asma tavan levhaları profillere vidalanır. İstenen spot boşlukları ve ışık bandı kanalları alçıpan formuna uygun biçimde hazırlanır. Montaj tamamlandığında yüzey derz ve boya aşamasına hazır teslim edilir. Derz/macun, aydınlatma ekipmanı ve boya hizmet kapsamına dahil değildir.

Asma tavan uygulamasında dikkat edilmesi gereken noktalar: askı mesafelerinin eşit olması, profillerin su terazisi ile kontrol edilmesi, levha eklerinin taşıyıcı profil üzerine denk gelmesi ve spot açıklıklarının karkasa zarar vermemesi. Doğru uygulanan bir asma tavan uzun yıllar boyunca sorunsuz hizmet verir.